Zabytek architektury / Polska

Brama getta przy ulicy Żelaznej- dom Duschika

Warszawa - Wola

Żelazna 65
Pozostałości jednego z wolskich zakładów przemysłowych. Była nim Fabryka Wyrobów Żelaznych „Duschik i Szolce” powstała w latach 1875-1876.

Od 1903 r. budynki należały do Fabryki Maszyn Stanisław Patschke i S-ka, by w 1912 r. stać się własnością Teodora Godlewskiego. Zakład działał do 1940 r., do czasu znalezienia się w obrębie getta. Brama prowadząca na teren fabryki stała się jedną z bram prowadzących do dzielnicy żydowskiej.

Po wojnie ocalałe budynki zaniedbywane i nieremontowane popadały w coraz większą ruinę. W pierwszych latach XXI w. tereny fabryki spółki „Duschik i Szolce” zostały kupione przez prywatnego inwestora, który rozebrał większość starych budynków. W porozumieniu z konserwatorem zabytków nowy właściciel odrestaurował zabytkową bramę oraz przylegający do niej dom Duschika. Tym sposobem uratowano dla następnych pokoleń element getta, który widoczny jest na wielu dokumentalnych zdjęciach pokazujących wojenną gehennę warszawskich Żydów.